Dấu hiệu dị ứng sữa ở trẻ, hiểu rõ để bảo vệ con yêu

Thứ Sáu, 20-07-2018

Những dấu hiệu dị ứng sữa ở trẻ em không hiếm gặp, đặc biệt là giai đoạn trẻ từ 1 – 3 tuổi. Mặc dù dị ứng sữa thường không nghiêm trọng nhưng cũng ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của trẻ, khiến cho không ít ông bố bà mẹ đau đầu.

dấu hiệu dị ứng sữa ở trẻ
Nhận biết những dấu hiệu dị ứng sữa ở trẻ

I. Vì sao trẻ bị dị ứng sữa mẹ và các loại sữa khác

Hiện tại vẫn chưa có những kết luận chắc chắn vì sao trẻ lại bị dị ứng với sữa mẹ và một số loại sữa khác. Tuy nhiên, phần đông các chuyên gia nghiên về yếu tố cơ địa, di truyền cũng như một số đặc điểm khác liên quan đến hệ miễn dịch của bé. Một số nguyên nhân phổ biến lý giải cho tình trạng dị ứng sữa mẹ và các loại sữa khác gồm có:

  • Dị ứng sữa mẹ do trong gen của bé có một hoặc một vài yếu tố di truyền góp phần gây ra dị ứng trên da
  • Trong hệ thống tiêu hóa của trẻ không thích nghi được với một số thành phần trong sữa, đặc biệt là đạm và lactose
  • Sự thay đổi trong khẩu phần dinh dưỡng của bé như vừa bú sữa mẹ vừa uống các loại sữa khác, khiến trẻ chưa thích nghi được

Dị ứng sữa ở trẻ có tỉ lệ tương đối thấp, thường ít nguy hiểm nhưng lại xảy ra trong thời kỳ phát triển của trẻ nên rất ảnh hưởng đến khả năng phát triển của bé. Rối loạn sữa nếu kéo dài có thể khiến cho bé bị thiếu hụt các dưỡng chất cần thiết trong quá trình phát triển, có thể kéo theo chứng biến ăn, gầy và sút cân.

II. Những dạng dị ứng sữa ở trẻ

Dị ứng sữa ở trẻ có thể xảy ra với bất cứ loại sữa nào mà trẻ dùng. Thường gặp nhất là dị ứng sữa mẹ, dị ứng sữa công thức và dị ứng sữa bò.  dạng dị ứng này gần giống nhau tuy nhiên cũng có một số khác biệt nhỏ.

1. Dị ứng sữa mẹ

Sữa mẹ có tỉ lệ dị ứng không cao, đây là loại sữa phù hợp nhất với trẻ trong giai đoạn sơ sinh cho đến 6 tháng đầu. Tùy điều kiện mà phụ nữ sau sinh có thể cho bé dùng sữa mẹ cho đến 6 tháng hoặc đến 12 tháng. Những trường hợp dị ứng sữa mẹ với tỉ lệ khá thấp, đa phần do liên quan đến hệ thống miễn dịch của trẻ không đáp ứng được với thành phần trong sữa.

dị ứng sữa mẹ
Sữa mẹ là một trong những loại sữa có mức độ dị ứng thấp nhất

2. Dị ứng sữa công thức

Dị ứng sữa công thức hay dị ứng sữa bột là một trong những dạng dị ứng khá phổ biến ở trẻ do cơ địa của trẻ không thể xử lý các protein trong thành phần của sữa công thức. Những trường hợp dị ứng sữa công thức đa số ở nhóm trẻ dưới 2 tuổi, trong một số trường hợp khi trẻ được 2 – 3 tuổi, các dấu hiệu dị ứng có thể sẽ biến mất.

Khi vào cơ thể, hệ thống miễn dịch sẽ đánh dấu các protein này là yếu tố lạ cần ngăn chặn xâm nhập vào cơ thể. Từ đó bùng phát những phản ứng dị ứng, quá mẫn trên da của bé.

dị ứng sữa công thức
Sữa công thức là một trong những loại sữa dễ gây dị ứng ở bé

3. Dị ứng sữa bò

Dị ứng sữa bò có thể gọi chính xác hơn là dị ứng đạm sữa bò, đây là một trong những dạng dị ứng có tỉ lệ mắc phải cao nhất trong các dạng dị ứng thức ăn và dị ứng sữa ở trẻ nhỏ. Theo Bác sĩ Nguyễn Ngọc Quỳnh Lê, chuyên khoa Miễn dịch – Dị ứng – Khớp, tình trạng dị ứng đạm sữa bò là một trong những phản ứng dị ứng rất thường gặp được các bệnh viện tiếp nhận.

Đối tượng chủ yếu dị ứng sữa bò là trẻ em dưới 3 tuổi, chiếm tỉ lệ 2 – 7,5% tùy thời điểm. Nhiều trẻ thường bùng phát các phản ứng dị ứng trong độ tuổi này nhưng khi từ 3 tuổi trở lên thì chấm dứt các triệu chứng dị ứng. Mặt khác, một số ít trẻ vẫn dị ứng sữa bò cho đến khi trưởng thành.

dị ứng sữa bò
Các loại đạm trong sữa bò có thể gây dị ứng cho trẻ nếu cơ địa không phù hợp

4. Không dung nạp lactose

Không dung nạp lactose không đơn thuần là dị ứng sữa như những dạng dị ứng kể trên mà là một dạng rối loạn riêng biệt ở trẻ. Những trẻ gặp phải tình trạng không dung nạp lactose thường không có đủ các enzyme phục vụ cho việc tiêu hóa thành phần này.

Chính vì vậy, những trẻ gặp phải tình trạng không dung nạp lactose sẽ rất khó chịu nếu ăn phải các thực phẩm chứa lactose, đa phần là sữa và các sản phẩm từ sữa, chẳng hạn như:

  • Sữa
  • Phomai
  • Kem

III. Dấu hiệu dị ứng sữa ở trẻ

Thông thường, các dấu hiệu dị ứng sữa ở trẻ thường bắt đầu sau vài phút đến vài giờ kể từ khi trẻ sử dụng sữa và một số sản phẩm từ sữa mà cơ địa của trẻ quá mẫn với loại thực phẩm đó. Tùy mức độ quá mẫn mà trẻ có thể chỉ xuất hiện các dấu hiệu dị ứng thông thường, dấu hiệu rối loạn tiêu hóa hoặc có thể bị sốc phản vệ trong những trường hợp nặng.

1. Dấu hiệu dị ứng thông thường

Những dấu hiệu dị ứng thông thường ở trẻ cũng khá giống với các dạng dị ứng khác, nhất là dị ứng thực phẩm. Trẻ có cơ địa dị ứng sau khi dùng sữa một khoảng thời gian có thể xuất hiện các dấu hiệu như:

  • Phát ban ngoài da, nổi mề đay, mẩn ngứa
  • Thở khò khè, khó thở
  • Bé bị ngứa quanh môi hoặc miệng, quấy khóc, đưa tay gãi
  • Sưng môi, lưỡi hoặc cổ họng
  • Có thể bị ho
  • Nôn ra phần sữa vừa uống

Trong đó, dấu hiệu ngứa và nổi mề đay là những dấu hiệu thường gặp nhất ở trẻ khi bị dị ứng, bao gồm cả dị ứng sữa và những dạng dị ứng khác.

2. Dấu hiệu tiêu hóa

Các dấu hiệu tiêu hóa thường xuất hiện lâu hơn các triệu chứng dị ứng thông thường. Tối thiểu từ vài giờ kể từ khi trẻ dùng các sản phẩm từ sữa. Những dấu hiệu tiêu hóa phổ biến gồm có:

  • Phân lỏng hoặc tiêu chảy
  • Phân có thể chứa máu
  • Đau bụng, quấy khóc

3. Sốc phản vệ

Trên thực tế, sốc phản vệ cực kỳ hiếm, đây là dạng phản ứng dị ứng rất mạnh, có thể gây hẹp đường hô hấp, chặn thở và đe dọa tính mạng. Sốc phản vệ có các dấu hiệu rất nghiêm trong như:

  • Khó thở và nghẹt thở
  • Mẩn và mề đay vùng mặt, ngứa ngoài da
  • Có giật, sốc
  • Huyết áp giảm đột ngột

Sốc phản vệ cần phải được cấp cứu ngay để bảo vệ tính mạng, đa phần những phản ứng sốc phản vệ diễn ra rất nhanh trong một thời gian ngắn kể từ khi tiêu thụ sữa và các thực phẩm từ sữa.

dấu hiệu dị ứng sữa ở trẻ
Dấu hiệu dị ứng sữa điển hình ở trẻ là nôn ói, ngứa ngoài da, quấy khóc, ngoài ra còn có một số triệu chứng khác

IV. Xử lý khi trẻ bị dị ứng sữa

Khi trẻ có dấu hiệu dị ứng sữa, bạn cần chú ý một số lưu ý trong xử trí như sau:

  • Ngừng ngay loại sữa mà bé đang sử dụng, nhất là đối với sữa bò và sữa công thức
  • Đưa bé đến các cơ sở y tế khi có các dấu hiệu tiêu hóa
  • Riêng đối với sốc phản vệ cần cấp cứu ngay lập tức để bảo toàn tính mạng
  • Những trường hợp có các triệu chứng ngoài da không nghiêm trọng có thể được chỉ định điều trị bằng thuốc từ bác sĩ hoặc nếu triệu chứng nhẹ, thời gian dị ứng ngắn, bác sĩ có thể không chỉ định sử dụng thuốc mà để khỏi tự nhiên.

V. Một số lưu ý khác

Tùy theo loại sữa bé bị dị ứng mà có thể áp dụng nhiều cách khác nhau để đảm bảo bé có thể phát triển khỏe mạnh, đủ dinh dưỡng. Bố mẹ cần xem xét một số hướng xử lý sau đây:

  • Thay thế loại sữa đang dùng với các loại sữa khác
  • Không nên cho bé ngưng sữa mẹ và chuyển sang các loại sữa khác quá sớm
  • Đối với sữa công thức, không nên tự ý đổi sang loại sữa khác nếu như bé đang sử dụng ổn định
  • Riêng trường hợp bé dị ứng với sữa mẹ thì bạn cần liên hệ với các chuyên gia về dinh dưỡng để đảm bảo bé được đổi sang loại sữa phù hợp mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng
  • Ở những trẻ đã đến độ tuổi ăn dặm có thể tham khảo ý kiến bác sĩ để điều chỉnh thực đơn dinh dưỡng cho bé

Trên đây là một số vấn đề bạn cần biết về tình trạng dị ứng sữa ở trẻ. Việc hiểu rõ và can thiệp sớm khi có các dấu hiệu dị ứng sữa có thể giúp bố mẹ chăm sóc và chuẩn bị tốt hơn cho bé trong giai đoạn phát triển này. Chúc bạn và gia đình có nhiều sức khỏe.

Thông tin hữu ích dành cho mẹ và bé

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *